CHỦ ĐỀ 05 · ĐẠI SỐ

Hàm số, đồ thị và sự tương giao

Lớp 9 · 5 thẻ kiến thức

Hàm số bậc nhất $y=ax+b\ (a\ne0)$

  • Xác định với mọi $x\in\mathbb R$.
  • Đồng biến trên $\mathbb R$ khi $a>0$; nghịch biến trên $\mathbb R$ khi $a<0$.
  • Đồ thị là đường thẳng đi qua $A(0;b)$ và $B\left(-\dfrac ba;0\right)$.
  • $a$ là hệ số góc của đường thẳng.

Vị trí tương đối của hai đường thẳng

Cho $(d): y=ax+b$ và $(d'): y=a'x+b'$ với $a,a'\ne0$.

Vị tríĐiều kiện
$d\parallel d'$$a=a'$ và $b\ne b'$
$d\equiv d'$$a=a'$ và $b=b'$
$d$ cắt $d'$$a\ne a'$
$d\perp d'$$a\cdot a'=-1$

Viết phương trình đường thẳng

  • Qua $M(x_M;y_M)$, hệ số góc $k$: $y=k(x-x_M)+y_M$.
  • Qua $A(x_0;0)$ và $B(0;y_0)$ với $x_0,y_0\ne 0$: $\dfrac{x}{x_0}$ $+\dfrac{y}{y_0}$ $=1$.

Hàm số $y=ax^2\ (a\ne0)$

  • $a>0$: nghịch biến khi $x<0$, đồng biến khi $x>0$; GTNN bằng $0$ tại $x=0$.
  • $a<0$: đồng biến khi $x<0$, nghịch biến khi $x>0$; GTLN bằng $0$ tại $x=0$.
  • Đồ thị là parabol đi qua gốc tọa độ, nhận $Oy$ làm trục đối xứng. $a>0$ thì nằm phía trên trục hoành ($O$ là điểm thấp nhất), $a<0$ thì nằm phía dưới ($O$ là điểm cao nhất).

Tương giao parabol và đường thẳng

Xét $(P): y=ax^2$ và $(d): y=mx+n$. Phương trình hoành độ giao điểm:

$$ax^2=mx+n \iff ax^2-mx-n=0\quad(*)$$
  • $(*)$ vô nghiệm: $(P)$ và $(d)$ không có điểm chung.
  • $(*)$ có nghiệm kép: $(P)$ và $(d)$ tiếp xúc nhau.
  • $(*)$ có hai nghiệm phân biệt: cắt nhau tại hai điểm phân biệt.
MẹoBài hỏi về hoành độ giao điểm $x_1, x_2$ thì dùng Vi-ét cho phương trình $(*)$.
Muốn lưu thẻ hay quên, làm trắc nghiệm hoặc lật thẻ ghi nhớ?Mở trong sổ tay tương tác