CHỦ ĐỀ 06 · ĐẠI SỐ

Giải bài toán bằng cách lập phương trình, hệ phương trình

Lớp 9 · 7 thẻ kiến thức

Phương pháp chung

  1. Kẻ bảng (nếu được), gọi ẩn kèm đơn vị và điều kiện của ẩn.
  2. Giải thích từng ô trong bảng, lập luận để thiết lập phương trình hoặc hệ phương trình.
  3. Giải, đối chiếu điều kiện và trả lời bài toán.

Dạng 1: Toán về cấu tạo số

  • Số có hai chữ số $\overline{ab}$: $1$ $\le a$ $\le 9$ $;\ 0$ $\le b$ $\le 9$ $;\ a,b\in\mathbb N$.
  • $\overline{ab}$ $=10a+b$; $\ \overline{abc}$ $=100a+10b+c$.
  • Đổi chỗ hai chữ số: $\overline{ba}$ $=10b+a$.
  • Chèn chữ số $k$ vào giữa: $\overline{akb}$ $=100a+10k+b$.

Dạng 2: Toán chuyển động

Quãng đường = Vận tốc × Thời gian.

  • Hai vật đi ngược chiều, gặp nhau sau thời gian $t$: $v_1t+v_2t$ $=S\iff t$ $=\dfrac{S}{v_1+v_2}$.
  • Vận tốc xuôi dòng = vận tốc riêng + vận tốc dòng nước.
  • Vận tốc ngược dòng = vận tốc riêng − vận tốc dòng nước.
  • $v_{\text{xuôi}}$ $-v_{\text{ngược}}$ $=2\,v_{\text{nước}}$; $\ v_{\text{xuôi}}$ $+v_{\text{ngược}}$ $=2\,v_{\text{riêng}}$.
MẹoVận tốc bèo trôi chính là vận tốc dòng nước.

Dạng 3: Toán năng suất

  • Tổng lượng công việc = Năng suất × Thời gian.
  • Năng suất = Tổng lượng công việc : Thời gian.
  • Thời gian = Tổng lượng công việc : Năng suất.

Dạng 4: Toán phần trăm

Dự kiến mỗi ngày làm $x$ sản phẩm, thực tế mỗi ngày tăng $a\%$:

  • Số sản phẩm tăng thêm mỗi ngày: $a\%\cdot x$.
  • Thực tế mỗi ngày làm được: $x+a\%\cdot x$.

Dạng 5: Làm chung, làm riêng

Một người làm xong công việc trong $x$ ngày thì mỗi ngày làm được $\dfrac1x$ công việc; trong $n$ ngày làm được $\dfrac nx$ công việc. $x,y$ là thời gian người I, người II làm một mình xong việc.

  • Làm chung $k$ ngày xong; I làm $m$ ngày rồi II làm tiếp $n$ ngày thì xong: $\begin{cases}\dfrac kx+\dfrac ky=1\\[4pt]\dfrac mx+\dfrac ny=1\end{cases}$
  • Làm chung $k$ ngày xong; làm chung $m$ ngày rồi I nghỉ, II làm tiếp $n$ ngày: $\begin{cases}\dfrac kx+\dfrac ky=1\\[4pt] m\left(\dfrac1x+\dfrac1y\right)+\dfrac ny=1\end{cases}$
  • Làm chung $k$ ngày xong; I làm một mình xong sớm hơn II là $m$ ngày: $\begin{cases}\dfrac kx+\dfrac ky=1\\ y=x+m\end{cases}$

Dạng 6: Toán có nội dung hình học

  • Tam giác cạnh $a,b,c$, đường cao $h$ ứng với cạnh $a$: $P=a+b+c$; $\ S$ $=\dfrac12a\cdot h$.
  • Hình chữ nhật cạnh $a,b$: $P=2(a+b)$; $\ S=a\cdot b$.
  • Hình vuông cạnh $a$: $P=4a$; $\ S=a^2$.
Muốn lưu thẻ hay quên, làm trắc nghiệm hoặc lật thẻ ghi nhớ?Mở trong sổ tay tương tác